Unha rede furada
De seguido reproducimos dita nova.
Galicia é a autonomía con menor porcentaxe de territorio na Rede Natura
A autonomía máis verde de España, admirada e visitada polo seu patrimonio natural, está á cola na cantidade de espazos protexidos pola Rede Natura, deseñada pola Unión Europea para salvar a biodiversidade do continente. Só o 12% do territorio galego goza desta blindaxe, unha cifra que unicamente é inferior en Melilla. O bipartito prometeu elevar a porcentaxe ata o 18% para equiparalo, polo menos, ao doutras comunidades do norte como Asturias e o País Vasco, pero coa lexislatura dando as últimas rabexadas a ampliación non pasou de ser un proxecto, mentres as infraestruturas, os parques eólicos e as industrias avanzan polo territorio.
O Goberno impulsa infraestruturas sen aprobar os novos espazos preservados
A Consellería de Medio Ambiente esgrime que o atraso débese á necesidade de realizar certos cambios na normativa. O departamento de Manuel Vázquez prepara unha adaptación da lei galega de biodiversidade á norma estatal para que as restricións non sexan iguais en todas as áreas declaradas Rede Natura. Vázquez quere graduar as limitacións, incluídas as urbanísticas, para que non todos os espazos estean sometidos ás prohibicións máis duras, explican fontes de Medio Ambiente.
Ata que esta modificación lexislativa non estea lista, non se ampliará a lista de paraxes preservadas como Rede Natura. A consellería prevé iniciar a tramitación da lei galega nesta lexislatura, pero non dá garantías de que a posterior protección de máis espazos apróbese antes das eleccións de 2009. Sen definir as zonas que merecen ser preservadas, a Xunta está a piques de fallar un concurso para autorizar novos parques eólicos, aprobou un plan para levantar 24 piscifactorías a pé de costa e segue construíndo infraestruturas.
"Os políticos en Galicia aínda non asimilaron o concepto de desenvolvemento sostible", lamenta Javier Montalvo, profesor de Ecoloxía na Universidade de Vigo. "Hai medo a antepor a Rede Natura, o instrumento máis valioso da UE para conservar o patrimonio natural". Este investigador especializado na restauración ecolóxica de espazos degradados subliña que a ampliación da Rede Natura é "urxente" porque Galicia leva anos sufrindo "a tiranía acumulativa das pequenas decisións". Nos últimos vinte anos a natureza do país sufriu unha transformación radical, explica Montalvo, e nunha década a ocupación do chan incrementouse "un 500%".
O atraso na ampliación da Rede Natura distorsiona os estudos de impacto ambiental de infraestruturas en marcha. O caso máis claro é o da autovía A-76, que une Ourense e Ponferrada. Adega presentou alegacións ao proxecto porque, entre outras cousas, provoca "danos graves" nun área situada entre o Alto dá Guítara e Os Peares que, segundo o colectivo ecoloxista, está incluída nos espazos que a Consellería de Medio Ambiente pretende protexer.
A lista de paraxes que o bipartito ten previsto declarar Rede Natura pasou a ser, con todo, unha incógnita. O conselleiro Manuel Vázquez anunciou desde o principio o seu propósito de acabar coa histórica desprotección que sofre o patrimonio natural galego. Un ano logo de tomar posesión, o socialista perfilara xa un documento para que Galicia deixase de ser a autonomía con menos espazos protexidos. A proposta, que no verán de 2007 xa estaba encima da mesa do Consello Galego do Medio Ambiente, preservaba case o 20% da superficie para alcanzar a media española. A Xunta cifraba en 230.000 hectáreas os espazos que se engadían á listaxe da Rede Natura. Algo máis dun ano despois xa se sabe que ese borrador cambiou para deixar oco á industria. Medio Ambiente retirou a punta de Laxe Brava, unha paraxe de Ribeira no que se preferiu levantar unha gran piscifactoría.
Unha rede furada
Galicia ten na actualidade case 350.000 hectáreas do seu territorio catalogadas como Rede Natura, unha listaxe de espazos naturais de toda a UE que, a proposta dos gobernos autónomos e segundo criterios científicos, deben recibir coidados especiais para garantir a conservación de hábitats e especies. Este arquivo rexistra Zonas de Especial Protección para as Aves (Zepas) e Lugares de Importancia Comunitaria (LIC). Fronte ao 12% de territorio protexido de Galicia, as comunidades con máis espazos son Madrid (40%), Canarias (38%), A Rioxa (33%), Cataluña (29%) e Andalucía (28%).
Nin sequera os poucos espazos que se benefician desta protección están recibindo os coidados que propugna a directiva europea. Aínda que nestas áreas a Administración está obrigada a tomar medidas para evitar a deterioración dos hábitats e evitar alteracións que afecten ás especies que alí viven, en Galicia autorizáronse na Rede Natura aeroxeradores, minicentrais e piscifactorías.
Polo menos medio centenar de parques eólicos (a terceira parte dos autorizados desde 1996 polos gobernos do PP) ocupan enclaves protexidos. As zonas máis danadas son a Serra do Xistral, a Costa Ártabra, a Serra do Careón, a Serra do Cando, o Monte Pindo, as Fragas do Eume, Xubia-Castro, Serra do Candán, Monte Maior e Monte Faro.
O bipartito prohibiu por lei a instalación de muíños en Rede Natura, aínda que é posible que as localizacións dos novos aeroxeradores, que dependen da Consellería de Industria, decídanse antes de que Medio Ambiente aprobe a ampliación dos espazos protexidos.
"Os espazos da Rede Natura estanse degradando igual que os que non o son", lamenta Javier Montalvo. Este profesor de Ecoloxía explica que non son só as industrias as que destrúen estas paraxes e denuncia que hai bosques de ribeira xunto a ríos protexidos que sofren o ataque de especies invasoras porque ao seu lado plántanse eucaliptos sen control.
Este é un dos problemas que sofre a Fraga do Eume, na Coruña, o "bosque costeiro mellor conservado de Europa". A Fundación Matrix, que preside Montalvo, abriu este verán unha campaña para captar doazóns e crear un fondo co que restaurar as fragas. "A calidade ambiental de Galicia é alta, pero se está degradando ás alancadas", alerta Montalvo.
